Zelf een warmteverliesberekening maken: kan dat?

Wat is een warmteverliesberekening ook alweer?

Een warmteverliesberekening is een berekening waarmee bepaald wordt hoeveel warmte een gebouw of ruimte verliest naar de buitenomgeving. De warmte in het gebouw of ruimte gaat verloren via:

• gevels, daken, vloeren

• ramen, deuren en ventilatie

 

Op basis daarvan bepaal je hoeveel vermogen je per ruimte nodig hebt om comfortabel te kunnen verwarmen cruciaal voor je cv-ketel, warmtepomp of vloerverwarming.

Twijfel je nog over wat een warmteverliesberekening precies inhoudt? Lees dan deze uitleg

Hoe kun je zelf een warmteverliesberekening maken?

Je kunt zelf een berekening maken op basis van:

• De afmetingen van elke ruimte (lengte × breedte × hoogte)
• De isolatiewaarden (Rc-waardes) van je bouwdelen
• De gewenste binnentemperatuur per ruimte
• De gemiddelde buitentemperatuur in jouw regio

Daarna gebruik je formules op basis van transmissieverlies per constructie:

Warmteverlies (W) Q = A × U × ΔT Waarbij:

• A = oppervlak (m²)
• U = warmtedoorgangscoëfficiënt (W/m²·k)
• ΔT = aangrenzende temperatuurverschil binnen-buiten

Ventilatieverlies Qventilatie​ = 0,33 × n × V ×ΔT Waarbij:

• 0,33 = constante (luchtsoortelijke warmtecapaciteit)
• n = ventilatievoud (hoe vaak lucht per uur wordt ververst)
• V = inhoud van de ruimte in m³
• ΔT = temperatuurverschil

Sommige websites bieden hiervoor een Excel-sheet aan. Bijvoorbeeld heat-box.nl of technischeunie.nl

Klinkt goed… maar wat zijn de risico’s?

Zelf doen klinkt voordelig, maar leidt vaak tot fouten zoals:

• verkeerde isolatiewaarden inschatten
• infiltratieverliezen vergeten (onbedoelde luchtverversing via kieren, naden en openingen)
• geen rekening houden met oriëntatie
• gemiddelde temperatuur gebruiken in plaats van per ruimte

 

Gevolg? Je warmtepomp of installatie werkt straks niet goed. Of is veel te zwaar gedimensioneerd (onnodig duur).

Wanneer is het beter om het te laten doen?

Laat het professioneel doen als je:

• een warmtepomp laat installeren

• vloerverwarming in meerdere ruimtes aanlegt

• een vergunning moet aanvragen

• zekerheid wilt dat alles klopt

 

Dan wordt de berekening uitgevoerd volgens NEN 12831, inclusief:

• transmissieverlies per ruimte

• ventilatieverlies

• koudebruggen

• berekening van pieklast

 

Hoe bereken je het warmteverlies van een woning?

Een warmteverliesberekening voor een woning maak je niet in één som voor het hele huis. Je rekent per ruimte, omdat elke kamer een eigen buitenoppervlak, eigen ramen en een eigen gewenste temperatuur heeft. Een badkamer wil je op 22 graden, een slaapkamer op 18.

Per ruimte kijk je naar twee soorten verlies:

• Transmissieverlies: de warmte die door muren, ramen, dak en vloer naar buiten verdwijnt. Dit hangt af van het oppervlak, de isolatiewaarde en het temperatuurverschil met buiten.
• Ventilatieverlies: de warmte die je kwijtraakt door luchtverversing, via ventilatieroosters, een ventilatiesysteem en kieren.

✅ KOVO-tip: laat de berekening per ruimte uitvoeren, niet als één getal voor de hele woning. Alleen dan weet je of elke radiator of vloergroep het juiste vermogen krijgt.

Die twee tel je op, met een toeslag voor het opwarmen na een nachtverlaging. Het totaal is het vermogen dat je installatie in die ruimte moet kunnen leveren. Voor woningen gebeurt dat volgens ISSO 51, dat aansluit op de Europese norm NEN-EN 12831.

De rekenregel zelf is niet ingewikkeld. Wat het lastig maakt zijn de invoergegevens: de juiste isolatiewaarden van jouw specifieke constructie, koudebruggen bij aansluitingen, en het werkelijke ventilatiedebiet. Zit je daar naast, dan klopt de uitkomst voor die ruimte ook niet.

Transmissieverlies of warmteverlies?

Deze twee begrippen worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze zijn niet hetzelfde. Transmissieverlies is één onderdeel van het totale warmteverlies, namelijk het deel dat door de schil van het gebouw verdwijnt. Het totale warmteverlies is transmissie plus ventilatie.

Een transmissieberekening alleen is dus niet genoeg om een cv-ketel of warmtepomp op te dimensioneren. Je mist dan het deel dat via ventilatie weglekt, en dat kan bij een goed geïsoleerde woning juist een fors aandeel zijn. Hoe beter de isolatie, hoe zwaarder het ventilatieverlies meeweegt in het totaal.

Berekening voor warmtepomp of vloerverwarming

Bij een cv-ketel op hoge temperatuur is een ruime schatting zelden een probleem: die stookt gewoon door. Bij een warmtepomp ligt dat anders. Die werkt op lage temperatuur en heeft een veel kleinere marge. Een te groot toestel schakelt voortdurend aan en uit, wat het rendement drukt en de levensduur verkort. Een te klein toestel krijgt de woning op de koudste dagen niet warm.

Voor vloerverwarming geldt hetzelfde, met een extra stap: je moet weten hoeveel vermogen er per vierkante meter door de vloer kan. Dat bepaalt de leidingafstand en of de vloer als hoofdverwarming volstaat of dat je bijverwarming nodig hebt. Meer daarover lees je op onze pagina over warmteverlies berekenen bij vloerverwarming.

Ga je verduurzamen, dan is de berekening dus geen formaliteit achteraf. Het is de basis waarop je de hele installatie kiest.

En een koellastberekening?

Een koellastberekening is in feite het spiegelbeeld: niet hoeveel warmte je verliest, maar hoeveel warmte je in de zomer moet afvoeren. Daarbij tellen ook zoninstraling door ramen, warmte van apparatuur en van de mensen in de ruimte mee.

Steeds meer woningen krijgen koeling via de warmtepomp of via vloerkoeling. Wil je weten of dat in jouw situatie genoeg is, dan heb je naast de warmteverliesberekening ook een koellastberekening nodig.

Zelf doen is mogelijk, maar niet zonder risico

Voor een grove schatting of hobbymatig inzicht kun je zelf aan de slag. Maar voor een betrouwbare berekening die je kunt gebruiken in een offerte, installatie of aanvraag heb je vakwerk nodig.

Wij verzorgen warmteverliesberekeningen op maat. Snel, betaalbaar en 100% betrouwbaar.

Liever uitbesteden? Je kunt bij KOVO een warmteverliesberekening laten maken door een gecertificeerd adviseur.

Vraag direct jouw berekening aan