GTO-berekening voor oververhitting in nieuwbouwwoningen

Komt de TOjuli-uitkomst van uw nieuwbouwwoning boven de grenswaarde van 1,20? Dan is een GTO-berekening één mogelijke manier om nauwkeuriger te toetsen of het risico op oververhitting toch voldoende is beperkt. KOVO noemt GTO al binnen zijn temperatuuroverschrijdingsberekeningen. Bespreek uw ontwerp en bestaande energieprestatieberekening met ons om te bepalen welke toets bij uw project past.

GTO staat voor gewogen temperatuuroverschrijdingsuren. Een dynamische berekening onderzoekt hoe de temperatuur in verblijfsruimten zich gedurende de voorgeschreven rekenperiode ontwikkelt. Een grotere overschrijding telt zwaarder mee dan een kleine overschrijding. Daardoor laat GTO meer zien dan één globaal indicatiegetal voor de woning.

De uitkomst wordt uitgedrukt in gewogen overschrijdingsuren. Binnen de wettelijke GTO-route voor nieuwbouwwoningen moet de uitkomst voor de relevante verblijfsruimten aan de grens van maximaal 450 GTO-uren voldoen. Welke ruimten en uitgangspunten in het model horen, volgt uit de toepasselijke regels en het project. Zie de actuele uitleg van RVO over TOjuli en GTO en IPLO over oververhitting bij nieuwbouw.

TOjuli volgt uit de energieprestatieberekening voor nieuwbouwwoningen en geeft een eerste indicatie van het risico op oververhitting. Ligt de uitkomst boven 1,20, dan hoeft dat niet automatisch te betekenen dat de woning in de praktijk onaanvaardbaar warm wordt. Een GTO-berekening kan het temperatuurverloop per relevante ruimte specifieker toetsen.

Een project kan ook via een aangepast ontwerp of een andere toegestane onderbouwing aan de eis voldoen. GTO is daarom geen verplichte standaardstap na iedere hoge TOjuli-uitkomst. De afweging hangt onder meer af van glas, oriëntatie, zonwering, ventilatie, thermische massa, eventuele koeling en de fase van het ontwerp.

Deze berekeningen kunnen in hetzelfde project voorkomen, maar zijn geen onderling uitwisselbare resultaten. Een GTO-uitkomst dimensioneert bijvoorbeeld niet vanzelf een koelinstallatie. Bij nieuwbouw hoort de beoordeling bovendien samen te hangen met de BENG-berekening en het projectdossier van de energieprestatieadviseur.

Uitsluitend illustratief rekenvoorbeeld, geen KOVO-project of rapport: stel dat de TOjuli-uitkomst voor een ontwerp 1,35 is. Dat ligt boven de grenswaarde van 1,20. Het projectteam onderzoekt eerst mogelijke ontwerpaanpassingen en besluit ook een GTO-toets te laten uitvoeren. In de onderstaande situaties is steeds dezelfde wettelijke grens van 450 GTO-uren het ijkpunt; de genoemde uitkomsten zijn verzonnen om de beslissing te verduidelijken.

Een lagere GTO-uitkomst is geen algemene comfortgarantie voor elke gebruiker of elk toekomstig gebruik. De waarde hoort bij de gekozen invoer en de toepasselijke rekenvoorwaarden. Bewaar daarom naast de uitkomst ook de uitgangspunten en wijzigingen die tot die uitkomst hebben geleid.

De exacte stukkenlijst hangt af van het project. Voor een eerste gesprek zijn vooral deze gegevens nuttig:

• de bestaande BENG-/TOjuli-uitkomst en de vraag waarvoor de aanvullende toets nodig is;
• plattegronden, gevelaanzichten en doorsneden van het actuele ontwerp;
• oriëntatie, raamoppervlakken, glaseigenschappen en aanwezige zonwering;
• informatie over isolatie, massa, ventilatie en spuivoorzieningen;
• het beoogde installatieconcept en eventuele actieve koeling;
• ontwerpvarianten die u onderling wilt vergelijken.

Zijn sommige keuzes nog niet definitief? Geef dat aan. Dan kan KOVO eerst met u afbakenen welke aannames nodig zijn en welke aanvullende gegevens de toets vraagt. De engineeringpagina laat zien hoe KOVO berekeningen en installatieontwerp in samenhang bekijkt.

1. Deel de projectvraag. Stuur de beschikbare TOjuli-uitkomst, tekeningen en de reden voor de toets mee.
2. Baken de toets af. KOVO bespreekt met u welke ruimten, ontwerpvarianten en uitgangspunten relevant zijn en welke methode voor het project passend is.
3. Spreek de opdracht af. Leg vooraf vast wat wordt doorgerekend, wat de rapportage moet bevatten, wie het resultaat in het projectdossier verwerkt en wanneer een variant opnieuw moet worden getoetst.

De precieze rapportinhoud, planning en prijs volgen uit de afgesproken projectscope. Op deze pagina noemen we daarvoor geen standaardpakket of tarief.

Is GTO verplicht als TOjuli boven 1,20 uitkomt?

Nee. Een GTO-berekening is één mogelijke route om specifieker aan te tonen dat het risico op oververhitting voldoende is beperkt. Een ontwerpaanpassing of andere toegestane onderbouwing kan ook passend zijn. Welke route geldt, hangt af van het project en de actuele regels.

Is GTO hetzelfde als een koellastberekening?

Nee. GTO toetst gewogen temperatuuroverschrijding; een koellastberekening onderbouwt het benodigde koelvermogen. Beide kunnen relevant zijn, maar beantwoorden een andere ontwerpvraag.

Kan ik alleen een TOjuli-getal doorsturen?

Een TOjuli-getal is een bruikbaar startpunt, maar voor een projectbeoordeling zijn ook tekeningen en gegevens over onder meer glas, oriëntatie, zonwering, ventilatie en eventuele koeling nodig. KOVO kan op basis van de eerste stukken aangeven wat nog ontbreekt.

Garandeert een GTO-berekening dat het ontwerp voldoet?

Nee. De uitkomst moet uit het model en de vastgelegde uitgangspunten blijken. Als een relevante ruimte de toepasselijke grens overschrijdt, zijn nadere maatregelen of een andere onderbouwing nodig.